17 december 2021

92 - uit het radionieuws van 17-12-1961: Sterling Moss

Zondag is uitslagendag. De radionieuwsdienst ANP verblijdt ons met eindeloze reeksen sportuitslagen en ander cijfermateriaal. Onbegrijpelijk zijn de resultaten van het najaarsmuziekfeest in Hoorn waar ‘Ontwaakt’ uit Hattem in groep D van de afdeling Uitmuntendheid Fanfare 336 punten heeft behaald en daarmee promoveert naar groep E. En dan worden per groep alle winnaars met hun punten en promoties voorgelezen. Fanfare Concordia uit Oostzaan. Toe maar.
In de sport duiken soms namen op die bij mij wel belletjes doen rinkelen. Bij ‘Schaatssport’ komt Rudie Liebrechts opzetten, en bij ‘Automobilisme’ horen we over Stirling Moss.
Echt nieuws wacht op maandag. En dat is het in Azië eerder dan bij ons. Daarom meldt het ANP zondagavond dat het Indiase leger, na forse artillerie beschietingen, maandagochtend kort na middernacht op drie plaatsen de Portugese enclave Goa is binnengevallen.
Atenção, daar gaat weer een kolonie.

foto:  Sterling Moss in actie

16 december 2021

91 - uit het radionieuws van 16-12-1961: bronnen

Het is zaterdag 16 december 1961 en het is berekoud buiten. De ANP-radionieuwsdienst heeft een bericht voor de scheepvaart.
“In verband met de vorstperiode is de groene wraklichtboei nabij Schokkershaven tijdelijk opgenomen en vervangen door een groen wrakdrijfbaken met cilinder topteken.”
Nou, lekker belangrijk. Onderaan het uitgetikte bulletin staat in het vakje bron: Stadhouders (rijks waterst.).
Dus er is waarschijnlijk een meneer Stadhouders die dit soort berichten doorgeeft. Meestal staat als bron vermeld ‘anp’, het is per slot van rekening een persbureau. Of er staat: afp, rtr, ap, upi of dpa. En soms hr. Vink, dan betreft het berichten over de spoorwegen.

Vandaag was er een heel bijzondere bronvermelding onder dit bericht: “In Hilversum is even over half 7 een elektriciteitsstoring opgetreden, die onder meer het gebouw van de radionieuwsdienst en de studiogebouwen in het donker heeft gezet. Onze indruk is dat de storing van vrij grote omvang is. Bijzonderheden over omvang en oorzaak zijn op dit ogenblik nog niet te krijgen.”
Bron: eigen waarneming.

15 december 2021

90 - uit het radionieuws van 15-12-1961: Katholieke pijp en snor

Uit het nieuws van 7 uur: “De leiding van de KVP heeft haar ernstige afkeuring uitgesproken over de afwezigheid van enkele leden van de 2e kamer fractie van de KVP. (..) KVP-voorzitter Mr. Van Doorn deelde mee dat de fractievoorzitter een nader onderzoek zal instellen naar het herhaaldelijke afwezig zijn van twee fractieleden, zonder duidelijk blijkende goede reden.”
Aah!  Mr. Harry van Doorn, met snor, pijp en zware bril. Strenge man. Die twee kamerleden krijgen op hun flikker, zoveel is duidelijk.
Wat een type eigenlijk. Zo’n man heeft een enorm stempel gedrukt op mijn leven, bedenk ik me nu. Als voorzitter van de KVP van 54 tot 62, als voorzitter van de KRO van 61 tot 73 en als minister van CRM van 73 tot 77 (kabinet Den Uyl). Bijna 25 jaar lang one of the boys, als er wat ‘katholiek’ bij moest.
Ik vond autoritaire gezagdragers in die tijd eigenlijk per definitie ‘verkeerd’, maar het waren natuurlijk wel mannetjesputters. Hij stapte in 68 uit de KVP en werd, na een tijdje PPR, uiteindelijk lid van de PvdA . Onder zijn regie is de RK-kerk voor driekwart leeggelopen. Hulde.
En dan lees ik op parlement.com : “Voor hij de politiek in ging was hij advocaat-fiscaal bij het Bijzonder Gerechtshof . Van Doorn eiste verscheidene malen de doodstraf, maar was blij dat het gewone strafrecht in Nederland de doodstraf niet kent. Hij eiste de doodstraf tegen de landverrader Anton van der Waals die schuldig was aan de dood van tachtig mensen en woonde diens fusillade persoonlijk bij.” Poeh, deze snor beter niet tegenspreken.

14 december 2021

89 - uit het radionieuws van 14-12-1961: oud

Een dulle dag, deze donderdag 60 jaar geleden. In het ANP-nieuws veel Katanga, OAS, Berlijn en kernproeven. Albanië draait de Sovjets definitief de rug toe, en het conflict om Goa brengt de stad Poona in het nieuws. Daar gaan we later meer van horen.
In Rotterdam bezocht ZKH Prins Bernhard de gala-première van El Cid. Daar zal hij van hebben genoten. El Cid heeft een absolute glansrol voor de dan 27 jarige Sophia Loren.
Van een andere generatie is de schilderes Grandma Moses. Zij is vandaag in de VS, in Hoosick Falls meer precies, op 101 jarige leeftijd overleden. Zij begon landschappen te schilderen toen ze al ín de 70 was.
Volgens Wikipedia heeft Grandma Moses ‘3600 canvasses in 3 decades’ gemaakt, waarvan er een ooit 1,2 miljoen dollar opleverde.
De les is hier: we zijn nooit te oud om iets nieuws te proberen.

13 december 2021

88 - uit het radionieuws van 13-12-1961: opvoedkundige waarde

Vanmiddag is de doodstraf geëist tegen Adolf Eichmann, nu hij in het proces in Jeruzalem op alle 15 punten in de aanklacht schuldig is bevonden. 
“Voor deze man kan er, zo zei de aanklager, geen andere straf zijn dan de doodstraf. Na het uitspreken van de eis kreeg Eichmann zelf het woord. In zijn hoop op een rechtvaardige behandeling was hij door deze eis teleurgesteld. Eichmann zei zijn schuld niet te erkennen. De massamoord is volgens hem de schuld geweest van de politieke leiders. De verdediger van Eichmann, de Duitse advocaat Servatius, voerde aan dat zijn cliënt moet worden beschouwd als onderdeel van een machine waarin hij wel mee móést lopen. Wat Eichmann is overkomen kan, volgens de heer Servatius, ieder mens overkomen. Wat met het Duitse volk is gebeurd, kan met ieder volk gebeuren.”

Zo werden op 13 december 1961 s-avonds om 6 uur de luisteraars door de Radionieuwsdienst ANP op de hoogte gebracht van de eindfase van dit proces. De redacteur van dienst had uitgeschreven dat Servatius verder nog had betoogd dat bestraffing eigenlijk niet van belang is.  “Er ligt geen enkele opvoedkundige waarde in.”    Maar de nieuwslezer heeft, af te leiden uit zijn ferme doorhalingen, besloten deze overpeinzing maar eens niet voor te lezen. Het is nu welletjes geweest.

12 december 2021

87 - uit het radionieuws van 12-12-1961: 'social seating'

In het altijd rijke palet van sporten waarvan de uitslagen in het nieuws worden vermeld zat vandaag zweefvliegen.
“De Nederlander Krolsz heeft tijdens een vlucht boven het Franse Centrale Massief het nationaal record gebroken. Hij bereikte een hoogte van 8000 meter.” Dat is wel allejezus hoog. Ik neem aan dat je het toestel omhoog werkt door behendig de thermiek op te zoeken. Maar 8 kilometer in de winter nota bene, brrr.

Warmer aan boord moet het zijn geweest op een speciale vlucht naar Athene. Om 13.00 uur wordt kort en droog vermeld dat onze Koninklijke Hoogheden, de prinsessen Beatrix en Irene, naar Athene zijn vertrokken om met de Griekse koning aldaar zijn verjaardag te vieren.
s-Avonds om half elf wordt extra informatie gegeven, om onze verbeelding wat te kietelen.
“In Athene is vanmiddag een vliegtuig aangekomen dat 27 prinsen en prinsessen aan boord had. Zij zullen morgen de 60ste verjaardag bijwonen van Koning Paul van Griekenland. Onder de genodigden zijn de Nederlandse prinsessen Beatrix en Irene alsook prins Harald van Noorwegen."
27 Prinsen en prinsessen in één vliegtuig. Riskant maar tegelijk ook potentieel heel vruchtbaar, zo’n royal uitje.
Met ‘social seating’ avant la lettre.

Foto:  prins Harald van Noorwegen

11 december 2021

86 - uit het radionieuws van 11-12-1961: schietstoel

"Het Rijk zal het Catshuis in eigendom verwerven om het tot ambtswoning van de MP in te richten."
Een mooi vooruitzicht op de dag dat Nederland twee vliegtuigen verloor. Een ´Thunderstreak´ is bij de vliegbasis Eindhoven neergestort. De vlieger wist zich op 300 meter hoogte met zijn schietstoel in veiligheid te brengen. En op Biak, Nieuw Guinea, is een ´Hunter´ van de Koninklijke Luchtmacht bij de start verongelukt. “De piloot bleef ongedeerd, het toestel werd vernield” meldt het ANP ons.

Eén keer, ergens midden jaren zestig, was ik door toeval heel snel bij een neergestort militair vliegtuig van de RAF. Het had zich in de grond geboord en wat je zag was een onherkenbaar verwrongen hoofdbestanddeel, en er om heen in een straal van 50 meter losse brokstukken, alles nog heet en rokend. Het stonk geweldig. Dat moest kerosine zijn, dachten wij, kleine jongens van een jaar of 11, 12. We vonden het allemaal reuze spannend, en de meesten van ons staken wel wat souvenirs in de zak. Even verderop zat een enorm gat in het dak van een boerenschuur. Daar was, met fatale afloop, de schietstoel met inhoud naar binnen gevlogen, zo deed het gerucht snel de ronde.
Het duurde wel een half uur voordat de politie ons wegstuurde en het gebied met rood-wit lint afzette. Toch alles bijeen weer een stoer verhaal, vonden wij.

10 december 2021

85 - uit het radionieuws van 10-12-1961: 'Kennedy moordenaar'

’ ‘Kennedy moordenaar’ stond vandaag op spandoeken in een betoging voor de Amerikaanse ambassade in Brussel. Tweehonderd demonstranten keerden zich tegen de amerikaanse steun aan VN acties in Katanga.
‘Johnson moordenaar’, dat klinkt me vertrouwd in de oren, vooral het ritme waarin het werd gescandeerd ( - - . . . ) .
Maar dat ook John F. Kennedy -later zelf vermoord-  zo is betiteld was me niet bekend.  Katanga is een brandhaard, waarover al maanden dagelijks wordt bericht.
Opkomend als brandhaard is Goa, toentertijd nog Portugees bezit. Na grensschermutselingen hebben de Portugezen hun troepenmacht versterkt tot 10.000 man. De Indiërs hebben inmiddels 30.000 man samengetrokken. De spanning groeit hier met de dag.
De Nobelprijs voor de scheikunde is vandaag uitgereikt aan prof Calvin. Even was ik in de war met de man van 0 graden Kelvin. Dus snel internet geraadpleegd. Prijswinnaar Melvin Calvin is de man van het chlorofyl en de fotosynthese, Kelvin is de tot sir Kelvin geridderde fysicus William Thomson. Hij is de man die de laagste temperatuur berekende die theoretische bereikbaar is, en die noemen we 0 graden Kelvin. Voor ons min 273 graden Celsius. Bij die koude is alles stilgevallen.
Waarom die gradenschaal Kelvin heet, en niet Thomson, zou je willen weten. Dat staat er niet bij.

9 december 2021

84 - uit het radionieuws van 9-12-1961: de strijd tegen onwetendheid

Vandaag doet de directeur-generaal van de PTT , professor Bast, een voorspelling. “Hij spreekt de verwachting uit dat op den duur de kiesschijf bij de telefoon zal worden vervangen door een systeem van druktoetsen.” Deze Bast had een vooruitziende blik want volgens mij duurde het zeker nog 25 jaar voordat druktoetsen gemeengoed werden. Jammer dat dat geluid van die draaischijf er niet meer is.

Vandaag, exact 60 jaar geleden, is Tanganyika onafhankelijk geworden. De Britse prins-gemaal heeft de vlag gestreken en de eerste premier, Julius  Nyerere,  heeft de bevolking opgeroepen “de strijd aan te binden tegen armoede en onwetendheid. Deze kwalen zijn bij het verkrijgen van de onafhankelijkheid niet verdwenen, zei hij.”
Wat een geweldige levensbestemming is dat, de strijd tegen onwetendheid. Zo nobel en altruïstisch. Maar tegelijk grenzeloos vaag en arrogant. Ik zie het beeld voor me van de missiepater aan het kruis, daarop vastgespijkerd door bosbewoners die het lijdensverhaal van Christus nog niet helemaal hadden begrepen.

8 december 2021

83 - uit het radionieuws van 8-12-1961: hardrijden op de schaats

Soms houdt nieuws zo lang aan, dat je je moet afvragen waarom het nog als nieuwsbericht wordt gebracht. Het is alles, behalve nieuw. Het moet met schrijnend leed en drama te maken hebben.
“Gisteravond zijn 12 oost-Duitsers erin geslaagd naar het westen uit te wijken. Vier jonge mannen en een meisje kropen door het riool naar de Franse sector, 5 klommen over het prikkeldraad en 2 meisjes van 16 bereikten zwemmend het westen.”
En dat terwijl het daar al vriest, denk ik dan, want van de week vroor er een stuk van de Berlijnse muur kapot.

“Schaatsenrijden. Een internationale wedstrijd over 500 meter in het Noorse Fagernes is gewonnen door onze landgenoot Van der Grift. Hij liet 44 en een halve seconde voor zich afdrukken.”
Henk van der Grift (1935) heeft jaren terug mijn hart gestolen. In een aflevering van Andere Tijden Sport liet hij zien hoe hij in 1960, ontevreden over de trainingsmogelijkheden in eigen land (er was geen kunstijsbaan), zijn hebben en houwen verkocht, en met zijn vriendin in een klein autootje vol huisraad en spullen naar Noorwegen vertrok. Hij vond werk als automonteur en in het weekend reden ze samen naar een dichtgevroren meer. Daar werd een baan geveegd en vervolgens getraind. Drie maanden later was hij wereldkampioen.
Bij de perspresentatie van die uitzending zag ik ze in Hilversum. Ze stonden erbij alsof ze het direct weer zo zouden doen.

7 december 2021

82 - uit het radionieuws van 7-12-1961: de AHOB

“De Sovjet Unie is van plan over enige tijd een ruimtevoertuig met een vrouw aan boord te lanceren.”
Kort geleden berichtte het ANP over een hondje dat rond de aarde ging. Volgde een aapje dat het niet overleefde. Toen kwam Gagarin als eerste mens in de ruimte. De Amerikanen kondigen John Glenn aan. En nu, het moet niet gekker worden, komen de Russen met een vrouw! Was dit afschrikwekkend of jaloersmakend bedoeld?
In Nederland zijn de problemen meer down-to-earth. De directeur van de NS dringt aan op voorzichtigheid bij het passeren van een overweg. Dit jaar waren er tot nu 165 ongelukken, waarbij 70 mensen omkwamen. Meestal bij niet beveiligde overwegen.
Dat snap ik, want de beveiligde waren ook wel heel goed beveiligd. Bij trein in aantocht kwam de spoorwegwachter uit zijn huis, zette een bel aan en begon aan een lier te draaien waardoor een enorme spoorboom met een gordijn van rood-witte strips naar beneden kwam. Gebeurde dit aan beide zijden van het spoor tegelijk, of moest de man, of zijn vrouw kon het ook, als één boom neer was, het spoor oversteken om dezelfde handeling aan de andere zijde te herhalen?  Lijkt me gevaarlijk, met een trein in aantocht. Maar anderzijds, met één beweging de bomen aan weerszijden neerlaten veronderstelt een hoop techniek.
Gelukkig kwam snel de AHOB, de automatische halve overweg boom. Een wonder van vernuft, met altijd de uitnodiging te wachten tot het rode licht is gedoofd. Er kan nog een trein komen.

6 december 2021

81 - uit het radionieuws van 6-12-1961: filmtheorie

Slecht nieuws voor scholieren vandaag. “De minister van OK en W meent dat een vijfdaagse schoolweek voorlopig zeker niet moet worden ingevoerd.” 
En dat zou nog even duren. In mijn laatste schooljaar (70-71) was er op zaterdagochtend nog school, van half negen tot een.
Verder buitenlands nieuws: “De regering van Cuba zal alle bezittingen van Cubanen die naar het buitenland zijn gevlucht in beslag nemen.” 
Inmiddels weten we dat Cuba particulier (huis)bezit toestaat. Krijgen we daar ook van die oostblok toestanden dat grootgrondbezitters en hun nazaten na 60 jaar exil hun eigendommen gaan claimen?
Verder binnenlands nieuws: “Politieke partijen die al radiozendtijd hebben, kunnen van de NTS televisiezendtijd krijgen.”
Dit is een nette manier om te zeggen: alle partijen - met uitzondering van de Communistische Partij -  kunnen deelnemen in de Zendtijd voor Politieke Partijen. De CPN mocht namelijk vanaf het begin niet meedoen in het ZPP-radio blokje, want anti-democratisch.
Als filmarchivaris heb ik een heleboel oude ZPP-filmpjes in handen gehad. Soms origineel, soms tenenkrommend amateuristisch, altijd goedkoop gemaakt. Ik herinner me er een van de VVD waarin de aantrekkelijk gewelfde Haya van Someren-Downer, strak getailleerd, met volle natte lippen en quasi onschuldige ogen, aan de kijker uitlegt dat politiek is als een bokswedstrijd. Voor zover je haar kunt verstaan, want ze staat voor een boksring waarin twee gespierde, zwetende jongens in korte broekjes elkaar stevige klappen uitdelen. Een heel hoofdstuk filmtheorie trekt aan je voorbij.

foto: Haya van Someren-Downer vloert haar tegenstander (1961) 

 

 

3 december 2021

80 - uit het radionieuws van 3-12-1961: sport

Vroeger werd méér tijd besteed aan méér takken van sport. Het heeft iets aandoenlijks, iets democratisch, want van ons allemaal. Op deze normale zondag, 60 jaar geleden, meldt de radionieuwsdienst ANP ons over voetbal (34 uitslagen uit ere-, 1e en 2e divisie, dus 68 clubs), hockey (4 uitslagen, rest afgelast), tafeltennis (6 wedstrijden in ereklasse), turnen (Ria van Velzen opnieuw NL-kampioen), biljarten (Piet van de Pol wordt NL kampioen 47/2), korfbal (Nederland wint van België), atletiek (Kantorek wint marathon in 2.22.05), schaken (WGA verslaat VASZ), voetbal (Leo Horn mag WK fluiten in Chili 1962), atletiek (Joep Delnoye wint 8 km cross in Beringen), paardensport (Renate Freytag wint concour met Ramona), wielrennen (Jan Derksen wint grote prijs van Antwerp), volleybal (Nederland verslaat Luxemburg), zwemmen (Adrie Lasterie kampioen in 4 de varianten van 100 m), boksen (halfzwaargewichten Gerard van Eyk en Nelis Oostrum verliezen beiden in Duitsland), Dammen (14e partij Tsjegolef-Koeperman eindigt in remise) en judo (Anton Geesink wordt wereldkampioen in Parijs: eerste niet Japanner die dit presteert !)
Er is ook gewoon nieuws. Zoals om 13.00 uur: “De oostduitse muur in Berlijn is vanochtend over een lengte van 6 meter ingestort. Het was in de Franse sector waar de muur 2,5 meter hoog is.”
Men wijt het aan de invallende vorst.
Het ANP: “De west-Berlijners wachten met belangstelling af wat er zal gebeuren als de vorst goed doorzet.”

2 december 2021

79 - uit het radionieuws van 2-12-1961: de OAS

Een dag met heel gemengd nieuws, deze tweede december 60 jaar geleden. Een terugkerend onderwerp in alle bulletins is de wateroverlast in oost-Nederland. Daar regent het al dagen en nu loopt alles onder. We krijgen opvallende gedetailleerde informatie. Zo worden we de hele dag geïnformeerd over de gedragingen van de Barneveldsebeek, de Deurningerbeek, het Twentekanaal, de Berkel, de Bolksbeek, de Wold AA, de Oude Vaart, de Ruiten AA en het Tijdenskanaal. Je moet met de Bosatlas op schoot zitten om dit te kunnen volgen.

In Musselkanaal isVoer afwijkende instellingen in voor de weergave van foto's in deze pagina-fotomap. een evangelist uit Apeldoorn met zijn auto onder een goederentrein geraakt. Wonderlijke term, voor mij als paap. Ik ken de vier evangelisten, maar wist niet dat er een uit Apeldoorn kwam.

Iedere dag, al maanden lang, is 'Algerië' in het nieuws. De OAS, het geheime leger dat tegen onafhankelijkheid is, pleegt dagelijks aanslagen met ‘kneedbommen’ en ‘plastiekbommen’ in Oran en Algiers, maar meer nog in Parijs en elders in Frankrijk waarbij inmiddels honderden doden zijn gevallen.
Vandaag een nieuwe wending: “De Franse bond van acteurs steunt actrice Brigitte Bardot, die de OAS heeft beschuldigd van afpersing. De OAS wilde haar een bedrag van 50.000 francs laten betalen. Ze heeft dat geweigerd.” Wat voor sancties de OAS in gedachten had bij weigering, wordt niet vermeld. Klopt dit wel? Of is hier een spindoctor actief. Ben benieuwd of het ANP hier nog op terug gaat komen.

1 december 2021

78 - uit het radionieuws van 1-12-1961: de grote vloed

Slecht nieuws voor de Zeeuwen vandaag: zoutschade is geen schade in de zin der wet. Zelf opruimen dus.
Ik herinner me dat mijn vader liet zien als we Zeeland binnenreden dat je aan de verkleuring van de muur kon zien tot hoe hoog in 1953 het water in de huizen had gestaan.
Vanaf vandaag heeft ook in België rechts voorrang. Huh? Wie had dan tot nu toe voorrang?  “In de praktijk kwam het er op neer, dat voorrang werd gegeven aan verkeer op duidelijk grotere wegen” zegt de nieuwslezer.
Om 20.00 uur wordt bekend gemaakt dat “de regering voornemens [is] in de komende jaren ongeveer 400 openbare schuilgelegenheden te laten bouwen. Zeker 40.000 mensen zouden daarin een onderkomen kunnen vinden.”
Het gaat hier over voorbereidingen op een kernoorlog. Het is goed bedoeld, maar 400 kelders voor elk 100 man, is wel een heel klein druppeltje op een gloeiende plaat, bij een bevolking van bijna 12 miljoen. Maar ze wilden toch iets doen, blijkbaar.

Zo hoorde ik laatst over Amerikanen uit New Orleans dat die er van uitgaan dat wij Nederlanders, die hier in de Randstad met 6 miljoen mensen onder de zeespiegel wonen, wel een tip-top uitgewerkt evacuatieplan zullen hebben voor als het misgaat.
Ik vrees, nee ik weet wel zeker, dat dat er niet is. Het is net als in 53:  allemaal naar de zolder, nu. 

30 november 2021

77 - uit het radionieuws van 30-11-1961: gerechtigheid

Vandaag 60 jaar geleden wordt Churchill 87 jaar oud. In blakende gezondheid wordt er bij gezegd. Dit in tegenstelling tot vorig jaar toen de oude staatsman nog het bed moest houden. Dat vergeten we nu, maar Churchill was een héél belangrijk man voor de oorlogsgeneratie. Dat merkte ik thuis. Dus Sir WC, proficiat!
Dan is er het bericht over de sabelsteek. In januari 61 heeft bij een opstootje rond kerstboomverbrandingen in Den Haag een 33 jarige diender met zijn sabel uitgehaald. Het slachtoffer is later overleden. Vandaag heeft de rechtbank beslist dat hier geen sprake is van dood door schuld, dus de agent gaat vrij uit.
Dat was mij volkomen onbekend. Dat agenten in 1961 nog met sabels rondliepen en deze serieus als wapen hanteerden.

Ook niet van deze tijd, maar erg hartverwarmend is het radionieuws van 7 uur s-avonds. De NS zal geen boekingen meer aannemen voor wintersportreizen gedurende de Kerstvakantie. Italiaanse arbeiders moeten omstreeks Kerstmis naar hun land worden vervoerd. Dit brengt zo’n piek in het vervoer met zich mee, dat er geen materiaal over is voor het vervoer naar wintersportcentra.
Dit voelt als gerechtigheid. Wintersport was voor kakkers. En die hadden nu eens het nakijken, omdat het spoor voorrang gaf aan al die Gino’s en Giuseppe’s die met de kerst bij hun mama wilde zijn. En zo hoort het.

29 november 2021

76 - uit het radionieuws van 29-11-1961: geboortegolf

De Amerikanen hebben vandaag een chimpansee een ruimtereis laten maken. De bedoeling was drie keer om de aarde maar na twee keer vond de vluchtleiding het welletjes. Het werd te warm aan boord.
Vandaag werd ook bekend gemaakt dat John Glenn de eerste Amerikaanse astronaut zal zijn.

Aan de Nederlandse televisiekijker is dat voorbij gegaan. Daar verscheen deze woensdagmiddag tegen de tijd dat het kinderprogramma zou beginnen, op het scherm de volgende mededeling: “De besturen van de Nederlandse Televisie Stichting en de omroeporganisaties delen mee: Door het wegvallen de praktische medewerking van een deel van het televisie-personeel, kan vandaag en morgen geen uitzending plaatsvinden.”  Dat was voor de kinderen. In grote mensentaal betekent dit: er wordt gestaakt, dus vandaag en morgen geen TV.

Ik ben in CBS-statistieken gaan kijken of er rond eind augustus 1962 een geboortegolfje was. Want zo gaat dat, verstoring van het dagelijks ritme leidt tot extra voortplanting. En jaar of wat geleden vloog een helikopter in het rivierengebied wat hoogspanningskabels aan gort.  Een paar dorpen kregen twee dagen geen stroom, en ja hoor, geboortegolf.
Misschien een idee om de teleurstellende vruchtbaarheidscijfers van de autochtone Nederlander wat op te krikken. Van gewest tot gewest. De stroom eraf en hoppa.

28 november 2021

75 - uit het radionieuws van 28-11-1961: de stop van Ternaaien

Nederlanders toonden zich spaarzaam, 60 jaar geleden. Het CBS rapporteert dat 1960 een “gunstig spaarjaar” is geweest. Op spaarrekeningen is bijna 1,25 miljard meer gestort dan uitbetaald. Met dank aan ondergetekende die van zijn zondagsgeld en andere inkomsten (auto wassen, sneeuw ruimen) soms zomaar 3 gulden op zijn boekje liet bijschrijven.

Verder is vandaag het nieuwe sluizencomplex geopend tussen Maastricht en Luik. Hiermee komt een einde aan de zogenaamde ‘stop van Ternaaien’. Nu kunnen ook de grotere binnenvaartschepen worden geschut, let wel, over een hoogte van 15 meter. Ik heb dat een paar jaar later zelf mogen beleven toen ik met de padvinderij op kamp ging op een onbewoond eiland in de Maas bij het Belgische Huy. Met een motorboot, een sloep en 4 vletjes ging het over de Maas naar het zuiden en dus ook door de sluis van Ternaaien. Wat een sensatie. Je moet dan geen last hebben van claustrofobie of andere kwaaltjes. Je dobbert onderin de kolk en boven, heel hoog, zie je een hele kleine rechthoek van blauwe lucht en wolken. Om je heen hoge betonnen wanden, groen en glibberig van de algen, waarlangsheen water naar beneden klettert. Je kunt geen kant uit en je moet erop vertrouwen dat het goed afloopt.
Dat deed het. Het werd een geweldige reis, vol avontuur.

27 november 2021

74 uit het radionieuws van 27-11-1961: vitamine B1

Vandaag is een Venezolaans vliegtuig gekaapt. Wij denken dan aan losgeld of gevangenen die vrij moeten, maar dit waren linkse studenten die pamfletten boven Caracas wilden uitstrooien. Een week geleden gebeurde hetzelfde boven Lissabon. Een vliegtuig kapen om wat folders rond te strooien. Gemotiveerde lieden daro.
Verder Nederlands nieuws. Een onderzoek van de Nederlandse Vereniging van Meelfabrikanten toont dat de broodconsumptie in ons land behoorlijk terugloopt. Dit kan tot een tekort aan vitamine B1 leiden.

Even kijken waar B1 goed voor is. Nu, daar word je vrolijk van.
Het kruidenvrouwtje.nl hierover: “Vitamine B1 wordt het ‘moreel’ vitamine genoemd, vanwege zijn invloed op de geestesgesteldheid.
B1 zorgt voor zelfvertrouwen, het gevoel: ik mag er zijn. Het zorgt voor geestelijke veerkracht en flexibiliteit.
Deze vitamine is vluchtig en makkelijk afbreekbaar. Het gebruik van alcohol, drugs, koffie, nicotine en suiker vraagt om extra B1. Diezelfde producten zorgen ook voor vervlakking, inzakken, en het gevoel "wat doet het er allemaal nog toe". Om nog iets van zelfvertrouwen, iets van het moreel overeind te houden vraagt het lichaam om extra vitamine B1. Maar, dan moet het er wel zijn. Een tekort aan B1 veroorzaakt sociale onaangepastheid en remt niet alleen de lichamelijke maar ook de geestelijke groei.”

Dus denk erom:  alle bammetje opeten

26 november 2021

73 uit het radionieuws van 26-11-1961: Mist

Richard Branson, Elon Musk en anderen, let op. Goed nieuws voor ruimtevaarders, vandaag. Het ANP-nieuws meldt dat “De Russische ruimtehond Strelka heeft voor de tweede maal na haar ruimtereis van vorig jaar augustus het leven geschonken aan een nest jongen. De jonge dieren verkeren in een uitstekende gezondheidstoestand. Volgens de Russische geleerden heeft Strelka hiermee bewezen dat haar levensfuncties niet zijn geschaad door haar verblijf in de ruimte. Strelka heeft vorig jaar 18 maal om de aarde gedraaid.”
Verder was het vooral mistig vandaag. Alles zat potdicht. Het verkeer zat hopeloos vast. De scheepvaart op de Rijn viel stil. En in grote delen van Europa kon geen vliegtuigen landen of vertrekken.
Achttien Oost-Duitsers hadden er voordeel van, toen zij onder dekking van de mist succesvol naar het westen vluchtten.
Je hoort het die Duitse grenswachten zeggen: “Mist!!”

foto:  Belka en Strelka