25 mei 2022

251 - uit het radionieuws van 25-5-1962: stammentwisten

Feest in Den Haag vandaag, 60 jaar geleden, omdat daar het 10.000ste idee in Rijks-ideeënbus is gedeponeerd. De inzender ontving een boekenbon en een schrijfmap. O, wat zou ik graag bij het legen en de eerste schifting van de Rijks-ideeënbus betrokken zijn. Je laven aan de geniale invallen van duizenden landgenoten die allemaal het beste met ons voor hebben. Zoals het gemeentebestuur van Assen, waarover het ANP om 13.00 uur meldt dat het in het centrum 200 woningen gaat slopen om zo tot de vorming van een modern zakencentrum te komen. Forza Assen.
En ook ZKH de Prins heeft het beste met ons voor. Hij heeft huis en haard verlaten om met de commandant van de Amerikaanse Luchtmacht, generaal Curtis Lemay, een inspectietocht te maken in Groenland en Alaska. Iemand moet het doen. 7 Juni komt hij weerom.

Minder positief zijn de berichten uit Oeganda. Het ANP: “Bij gevechten tussen Engelse troepen en leden van de Pian stam zijn zestig inboorlingen omgekomen. De militairen wilden een einde maken aan stammentwisten waarbij vrouwen en vee was gestolen, en waarbij al tientallen negers waren gesneuveld. De Pian maakten zich op voor wraak, waarna de Engelsen ingrepen.”
De wereld mag dankbaar zijn dat de Westerse mens niet schroomt in te grijpen als, waar ook ter wereld, onrecht wordt gespot. Dat gold de inboorling in 1962, en dat geldt de Muzelman anno nu, als die tenminste wat olie in de aanbieding heeft.

afbeelding:  "Vuist-gevegt van de inboorlingen van Hapaee"  (KITLV)

24 mei 2022

250 - uit het radionieuws van 24-5-1962: alaaf

Twee thema’s domineerden vandaag het radionieuws. De tweede kamer bespreekt de Nieuw Guinea kwestie en raakt hierover tot op het bot verdeeld. Verder gaat alle nieuws over de vlucht van de Aurora 7. Dit ruimteschip met aan boord Scott Carpenter vertrok vanmiddag na de nodige vertraging om drie banen om de aarde te maken. Het ANP: “Om 19 minuten over drie was de eerste baan om de aarde voltooid. Kort daarop liet de capsule een gekleurde ballon en gekleurde confetti los. Het doel daarvan was na te gaan welke kleuren de mens het best in de ruimte kan zien.” Bij confetti denk ik standaard aan carnaval, maar dat is hier, gelet op tijd en plaats, geen terechte associatie. Je moet geloven dat al die snippers, enigszins verbleekt, nog steeds rond de aarde draaien. Na de derde omwenteling werden remraketten ontstoken die de capsule terug in de dampkring brachten waarna een landing in de Atlantische oceaan zou volgen. Dat ging even mis, want Carpenter landde niet op de geplande plek en radiocontact was er niet meer. Vliegtuigen vonden hem 400 kilometer verderop, drijvend op een vlot naast de capsule. Hij is daar door een ‘hefschroefvliegtuig’ uit het water opgevist. Waarschijnlijk zei Carpenter toen alaaf , maar daarover biedt het ANP geen uitsluitsel.

foto: Angela Winnie / Creative Commons

23 mei 2022

249 - uit het radionieuws van 23-5-1962: de melkman

Vandaag voelde het radionieuws als uit een ver verleden. Zo waren er kamervragen over de recente legeroefening, die op zondag had plaatsgevonden. Was dat nu echt nodig, op de dag des heren.
Dan was er het pleidooi van de heer Aafjes, voorzitter van alle Melkhandelaren in Nederland. Het ANP: “Om die te laten mee-profiteren van de kortere werkweek stelt Aafjes voor om op zaterdag geen lege flessen meer in te nemen en ook zou de melkbezorger niet meer bij de huisdeur, maar bij de kar moeten verkopen.” Ik herinner me niet anders dan dat de melkboer bij ons achterom kwam en daar standaard ‘twee melk, een yoghurt’ neerzette en 3 lege flessen meenam. Ergens kort voor of na het weekend werd de hele week afgerekend, inclusief de extra’s zoals pakjes boter en de fles chocoladevla voor de zondag.

Wat nog na-ijlt in het radionieuws is het incident met Ria Kuyken en de beer (zie 19 mei). In dezelfde stal van circus Toni Boltini is opnieuw een beer agressief geworden, nu op de dompteur, de heer Althof, die werd gekrabd en gebeten. “De beer zal worden doodgeschoten. De heer Althof deelde mee dat eergisteren, na de aanval op Ria Kuyken waarschijnlijk de verkeerde beer is afgemaakt.”
Twee beertjes die de kogel krijgen. Daar moet je vandaag de dag niet mee te koop lopen. Voordat je het weet liggen er bloemen en knuffels, en staat er een bordje ‘Warum’.

22 mei 2022

248 - uit het radionieuws van 22-5-1962: the Shoebox

De Radionieuwsdienst ANP bericht om 13.00 uur over de efficiencybeurs die vanochtend is geopend. Er staat voor meer dan 20 miljoen gulden aan elektronische kantoormachines in de RAI. “Een Amerikaanse inzending is de zogenaamde Shoebox, een experimentele rekenmachine die mondelinge bevelen verstaat. Zij verstaat 16 woorden, waaronder tien cijfers en verdere commando’s als plus, minus en totaal die worden gesproken in een microfoon. Ook is er een machine van de PTT die opdrachten van kleine rekeninghouders verwerkt door middel van kaarten.” Toen is het allemaal begonnen. Zonder deze Shoebox hadden Bill Gates en Mark Zuckerberg naar hun miljarden kunnen fluiten.

Om 8 uur horen we dat president Charles de Gaulle aan een aanslag is ontsnapt. De OAS had een huurmoordenaar al 225.000 gulden betaald om de Gaulle in de kathedraal van Limoges "dood te schieten met een verdragend geweer met een vizierkijker." Dit lijkt als twee druppels water op het plot van ‘The Day of the Jackal’. Een heel spannende film waarin Edward Fox de huurmoordenaar speelt. Alleen daar is niet een mis in Limoges de plaats delict, maar een parade op Quatorze Juillet

foto:  de Alwac III computer in 1959 (public domain)

21 mei 2022

247 - uit het radionieuws van 21-5-1962: drankbestrijding

Op het radionieuws, 60 jaar geleden. “Vandaag is de PC Hooftprijs uitgereikt aan mr. Keuls.” Hoera, eeuwige roem voor de dichter H.W.J.M. Keuls, alleen, ik heb nooit van hem gehoord. Dus zo zaligmakend is die prijs ook weer niet.  Maar let op ik ben de maatstaf niet. Even zoeken. Dan lees ik dat de beroemde recensent Kees Fens over het dichterlijke oeuvre van Keuls opmerkte dat van hem geen enkele regel in het collectieve geheugen is blijven hangen, omdat zijn poëzie daarvoor te onpersoonlijk is. Zijn gedichten hebben geen eigen karakter. Dus het ligt niet aan mij.

Opvallender nieuws lees ik in het bulletin van 13.00 uur. Bij Finsterwolde in Groningen is vanochtend een Duitse straaljager verongelukt, waarbij de piloot het leven liet. “Het toestel vloog tegen de dijk van het Buiskooldiep.” Daar moet je goed je best voor doen, om in Oost Groningen iets waar te nemen dat boven het maaiveld uitsteekt. Maar een dijk, ja, dat is een verhoging en hij wijkt niet.
Later in hetzelfde bulletin kondigt zich de moderne tijd aan, in de vorm van schaalvergroting. Wij zijn er nu aan gewend, maar het grote fuseren werd toen ingezet. Vandaag hebben drie organisaties op het gebied van de drankbestrijding besloten samen te gaan. Het zijn de Nederlandse groot-loge van de Orde van de Goede Tempelieren, de Nederlandse Vereniging tot afschaffing van alcoholhoudende dranken en de Snelverkeersonthoudersvereniging. Goed werk, mannen, samen sterk! Ik moet er niet aan denken hoe ons land van zuipketen en comazuipers eruit zou hebben gezien zonder jullie goede werken.

op de foto:  keramisch werk van de auteur dezes

20 mei 2022

246 - uit het radionieuws van 20-5-1962: 'the late Marilyn Monroe'

Twee staatslieden doen van zich spreken, vandaag 60 jaar geleden. Een is Generaal de Gaulle, die heeft verklaard “dat Frankrijk altijd trouw zal blijven aan een eigen politieke gedragslijn. Frankrijk kan speciale diensten bewijzen, zei hij, bij geschillen tussen oost en west. Het zal zich niet door enig land op sleeptouw laten nemen.” Dit is verschrikkelijk tegen het zere been van Kennedy, die boven alles de eenheid binnen de NATO, onder leiding van de VS, wil zeker stellen.
En dat op zijn verjaardag. Een groter tegenstelling is bijna niet denkbaar, de aristocratische, totaal autoritaire generaal de Gaulle en de moderne, losse, haast frivole Jack Kennedy, die gisteravond werd toegezongen door Marilyn Monroe. Zij zong het beroemde ‘Happy Birthday mister President, happy birthday to you’ in een jurk zo strak, zegt het verhaal, dat ze er letterlijk moest worden ingenaaid. De jurk werd recentelijk nog onteerd door Kim Kardashian, wat grote commotie gaf. Op YouTube kun je horen dat Marilyn dikwijls werd aangekondigd als ‘the late Marilyn Monroe’, omdat ze de naam had altijd te laat te komen. Tien weken later was ze dood.

Foto:  Marilyn Monroe op de verjaardag van JFK op 19 mei 2022  (public domain) 

19 mei 2022

245 - uit het radionieuws van 19-5-1962: Ria Kuyken

De heer Werkman, journalist bij het ANP, ontvangt vandaag 60 jaar geleden “de prijs voor de luchtvaartjournalistiek”. Ik ben niet bekend met deze prijs, maar als die nog bestaat ken ik wel wat ‘vliegende jongens’ in mijn nabijheid die hiervoor in aanmerking komen of desnoods voor een eervolle vermelding in dit genre. Let op dat bij uitreiking er geen brouille loopt, want in dat geval wordt, zo leert de ervaring, de prijs niet opgehaald.
Maastricht heeft zijn burgemeester Baron Michiels van Kessenich voor zijn zilveren ambtsjubileum een beeldje aangeboden. “Een bronzen mannenfiguur, een schepping van Mari Andriessen, die de dartele geest van de Maastrichtenaar symboliseert.” Opvallend. Ik denk bij het woord Maastrichtenaar aan van alles, maar niet aan een dartele geest.

Het belangrijkste nieuws bereikt ons vandaag om 22.30 uur. De zangeres Ria Kuyken is vanavond gebeten door een beer. De zangeres, opgegroeid in Nijmegen, repeteerde voor een galavoorstelling met circusdieren en werd vier maal gebeten in schouder en arm. De beer is door de politie afgemaakt. Op internet lees ik dat dit dramatische voorval haar veel bekendheid bracht. Ze werd overal ter wereld gevraagd. Maar het berennummer bleef haar achtervolgen. Waar ze ook optrad, altijd kwam er wel iemand in berenpak de show verstieren. Bijgaand kiekje is van Cees de Boer die er in 1962 bij World Press Photo de eerste prijs categorie News mee won.

18 mei 2022

244 - uit het radionieuws van 18-5-1962: propaganda

Om 6 uur op  het radionieuws een lang verhaal over Milovan Djilas. Deze vroegere vice-premier van Zuid-Slavië schreef een boek, ‘Gesprekken met Stalin’ en daarvoor moet hij nu 9 jaar de cel in. “Hij schreef dat Stalin een derde wereldoorlog heeft voorspeld die 15 à 20 jaar na de tweede zou moeten uitbreken. Ook zouden de Slavische volken solidair moeten blijven omdat de Duitsers zich na 12 à 15 jaar zouden hebben hersteld. In de tweede wereldoorlog hadden de Russische legers half Europa onder de voet gelopen. Stalin was ervan overtuigd dat bij een volgende oorlog de andere helft zou worden veroverd.”  Daar horen wij bij. We zijn nu 77 jaar verder, dus Stalin zat ernaast.
Zijn opvolger, Nikita Chroesjtsjov, toont zich in het laatste bulletin vandaag een beter voorspeller. Hij becommentarieert het ingrijpen van de VS in Zuidoost Azië en zegt: “Het is gemakkelijk in deze gebieden een oorlog te beginnen, maar heel moeilijk er een einde aan te maken.”
De kracht van goede effectieve propaganda lijkt me de geloofwaardigheid. Net als met clichés en tegelwijsheden. Je reageert met ‘ja, ja, schiet op zeg’ maar diep van binnen durf je een kleine kern van waarheid niet te ontkennen.

foto:  Milovan Djilas in 1950  (S.Kragujevic, creative commons)

introductie

Geschiedenis van uur tot uur: radionieuwsbulletins 1937-1984

Tot diep in de 20e eeuw was radio hét medium dat  het actuele nieuws bracht, ieder uur van 's-ochtends zeven tot middernacht. Het ANP had het monopolie en vervulde deze verantwoordelijke taak met grote zorgvuldigheid, waarmee de Radionieuwsdienst groot gezag opbouwde. Een instituut. 
Voor elk bulletin werd het relevante nieuws in spreektekst uitgetikt, en na een laatste check van de dienstdoende nieuwslezer (wat eerst, waar accenten) voorgelezen met een stem die geen tegenspraak duldde:  Zes uur, Radionieuwsdienst verzorgd door het ANP
Eind 1993 raakte ik betrokken bij het 'redden' van 1,6 miljoen foliovellen uit een kelder in Hilversum, zijnde de nieuwsbulletins van 1937 tot 1984. We vonden de Koninklijke Bibliotheek bereid ze een droog onderdak te bieden. Sinds 2006 is de collectie digitaal toegankelijk via www.delpher.nl/nl/radiobulletins 
Voor mij nu een ideale bron om mee terug te gaan in de tijd en te bezien wat het 'nieuws' was dat het ANP 60 jaar geleden met zoveel autoriteit over ons land uitstrooide en waar ik als 8, 9 jarig jongetje -en velen met mij- met ontzag naar luisterden.   
Reis mee naar exact 60 jaar geleden

17 mei 2022

243 - uit het radionieuws van 17-5-1962: bitterheid

Belangrijk nieuws vandaag op de radio. “De postbestellers in Delft hebben als eerste een nieuw zomeruniform gekregen. De kleur is antraciet-grijs en de uitmonstering is geel. Als de uniformen voldoen zullen ze aan alle bestellers van de PTT worden uitgereikt.”

Verder buitenlands nieuws: President Kennedy vindt dat er al genoeg kernmachten zijn en is er dus op tegen dat NAVO-partners zoals Frankrijk een eigen atoomwapen gaan ontwikkelen. “Hij zal hierover in contact blijven met generaal De Gaulle en hoopt dat dit contact niet met bitterheid gepaard zal gaan.”
Wat een heerlijk taalgebruik is dit. Het werd dus wel een bittere pil, want Frankrijk kreeg zijn Force de Frappe en was lange tijd na de VS en de USSR de derde kernmacht ter wereld. Vive la France, vive la République.
Sowieso een apart type, die de De Gaulle. Ik herinner me dat hij vijf jaar later, in 1967 op bezoek in Canada, zijn gastheer verraste met de uitroep "Vive le Quèbec libre".  Moet je nu proberen.

Foto:  standbeeld van De Gaulle dat in 1997 in Quebec is opgericht, ter herinnering aan zijn memorabele uitspraak 30 jaar eerder  (wiki commons)

16 mei 2022

242 - uit het radionieuws van 16-5-1962: ellende

De hele dag zorgelijk nieuws op de radio. In Algerie en Laos escaleren al lang lopende conflicten. ‘Slechte dag in Algiers’ staat boven het bulletin van 7 uur s-ochtends. “Bij aanslagen van het geheime leger in Algiers zijn gisteren 67 mensen omgekomen, waarvan zes Europeanen. Veertig personen werden gewond. Leden van de OAS trokken er meestal alleen op uit. Op straat schoten ze in koelen bloede moslems dood en wandelden daarna rustig verder. Niemand legde hun iets in de weg.” Gisteren was een dieptepunt. De laatste weken, maanden bleef de teller meestal bij 30, 40 doden per dag steken…
In Laos loopt het conflict over de zogenaamde communistische infiltratie helemaal uit de hand. Zijn er wel of geen Chinese troepen het land ingetrokken. Amerika meent dat het moet ingrijpen en stuurt troepen, vliegdekschepen, de hele rataplan. Het land lijkt een verzameling prinsdommen. De meest toonaangevende is prins Souvanna Phouma. Die doet er alles om de zaak te sussen, maar dat wordt steeds moeilijker. Ik herinner me die naam, prins Soevannah Phoema. Klinkt romantisch, maar ondertussen. Boven Laos zouden meer bommen worden afgeworpen dan op Duitsland en Japan tezamen in WO2, zegt de wikipedia. Dat is de hel in het kwadraat.

foto: prince Souvanna Phouma op bezoek bij president J.F. Kennedy 1962   (public domain)

15 mei 2022

241 - uit het radionieuws van 15-5-1962: het lijdend voorwerp

Een niet alledaags voorval op het radionieuws van 13.00 uur. De Belgische justitie heeft een uitwijzingsbevel uitgevaardigd tegen de Nederlandse leraar Paardekooper uit Eindhoven. Hij zou vanavond in Leuven een lezing geven met de titel ‘Er bestaan geen Belgen’. De Belgische minister van justitie wil vreemdelingen niet machtigen zich in binnenlandse politieke kwesties te mengen. “Tot nader order is het doctor Paardekooper verboden naar België te komen.” Inderdaad tot nader order, want enig zoekwerk leert dat deze P.C. Paardekooper (Zoeterwoude, 1920 - Snaaskerke, 2013) acht jaar later, in 1970, tot hoogleraar Nederlandse Taalkunde is benoemd aan de K.U. Leuven (Campus Kortrijk). Vanaf 1987 doceerde hij in Leiden en Utrecht. Hij publiceerde een ABN-syntaxis, een ABN-gids (voor correct taalgebruik) en een ABN-uitspraakgids. Maar vooral is hij, door de introductie van het ‘systeem Paardekooper’, de man van ontleden en benoemen.
Ik werd daar vroeger op de lagere school nooit gelukkig van. OK, een zin ontleden in onderwerp, gezegde, lijdend voorwerp en meewerkend voorwerp, dat ging nog wel. En een lidwoord en een voegwoord kon ik benoemen. Maar als ze gingen zeuren over wederkerende en onbepaalde voornaamwoorden, tussenwerpsels of bijwoordelijke bepalingen, dan ging de lol er snel af. Wordt er nog ontleed en benoemd op school? En wortel getrokken? Of over de subjonctief gemauwd?

dr Piet Paardekooper  (foto: VRTtaal.net)

14 mei 2022

240 - uit het radionieuws van 14-5-1962: de linosnede

Om één uur het verblijdende nieuws op de radio dat “het Zoölogisch Museum te Amsterdam is verrijkt met een bijzondere verzameling kevertjes, afkomstig van de onlangs overleden amateur entomoloog Van der Wiel. De collectie omvat enkele honderdduizenden exemplaren waarbij een zeldzaam voorkomend mierkevertje en een uitgebreide verzameling mieren.”
Ik heb dat soort kasten wel eens bekeken, met per lade, laten we zeggen 10 x 25 = 250 kevertjes, miertjes, bijtjes, wat je wil. Allemaal op een naaldje opgespiest. En dan 1000 van dat soort laden. Onze dank gaat uit naar amateur Van der Wiel.
Om zes uur het nieuws dat kunstschilder Jan Jordens is overleden. “De heer Jordens heeft veel gedaan voor de vernieuwing van het tekenonderwijs in ons land.” Wat moet ik me daar bij voorstellen? Nazoekwerk leert dat hij 30 jaar tekenleraar was op een HBS en dat hij hier “de vrije hand kreeg het kindgericht werken te introduceren, met een veelheid van materialen en technieken. In zijn lessen stond vrije expressie centraal. Linoleumsnedes van zijn leerlingen bundelde en publiceerde hij, maar daarop werd door aanhangers van klassieke tekenmethoden kritisch gereageerd.
Veel dank dus ook aan de heer Jordens, want ik bewaar de beste herinneringen aan zo’n stinkplak linoleum uit Krommenie, waarop je met een vlijmscherpe guts tekeer ging totdat die ergens tussen duim en wijsvinger diep in je hand schoot. En met Wasco werken? Kleuren, zwart erover en krassen maar. Is dat ook sinds Jorgens?

Foto:  linosnede M.A. van Dugteren  (coll Rijksmuseum Amsterdam)

13 mei 2022

239 - uit het radionieuws van 13-5-1962: Italianen

Een opvallend bericht in het radionieuws van half elf. Eind april werd een Amsterdammer dood gestoken in de Leidsestraat. Vandaag zijn in verband hiermee drie Italianen gearresteerd, die nu elkaar beschuldigen de fatale steek te hebben toegebracht. Het ANP: “Voordat tot de arrestaties kon worden overgegaan zijn alle foto’s van de 1600 Italianen die in Amsterdam verblijven nauwkeurig bekeken. Eerst leken niet minder dan 1200 Italianen in aanmerking te komen voor een verhoor. De selectie werd voortgezet, totdat 27 kandidaten overbleven.” Vier getuigen haalden hier de drie uit die nu zijn gearresteerd.
Je moet geloven dat in die tijd de Italiaanse gastarbeiders in de ogen van Nederlanders erg op elkaar lijken. Ik vind dat altijd een wonderlijke constatering. Je ziet een groep Chinezen en je concludeert dat je die niet individueel gaat terug herkennen, als nodig. En dan realiseer je je dat dit genoegen wederzijds is. Wij zijn voor hun kaaskoppen, allemaal kaaskoppen en alleen maar kaaskoppen.

Mijn carrière midden jaren 70 als barkeeper van de Broadway Bar in de Lange Niezel kenmerkte zich de eerste weken volledig door mijn krampachtige pogingen om alle Surinamers die in en uitliepen en dure whisky’s op rekening dronken, uit elkaar te houden.
Tip: nooit op het briefje zetten ‘schele’ of ‘mafkees met petje’, want als een paar uur later de factuur reden tot discussie geeft, dan hang je.

foto:  facial recognition (NIST/public domain)

12 mei 2022

238 - uit het radionieuws van 12-5-1962: geruststelling

Out of the blue, vandaag 60 jaar geleden, meldt de Radionieuwsdienst ANP aan alle Nederlanders die de radio hebben aanstaan, en dat zijn er velen, het volgende: “Het Amerikaanse bureau voor kernenergie heeft verklaard dat er een kleine kans is dat de lading gewone springstof die in kernbommen zit om de splijtbare stof tot ontploffing te brengen per ongeluk tot ontbranding komt. Maar de kans dat het splijtbare materiaal zelf zou exploderen is te verwaarlozen. Atoombommen zijn zorgvuldig zó gebouwd dat ze alleen kunnen ontploffen als men dat wil. Aldus het Amerikaanse bureau voor kernenergie.”
Blij dat te horen, een hele geruststelling: Atoombom ontploft alleen als men dat wil.

Foto:  Nuclear blast 25 july 1946  (US Army, public domain) 

11 mei 2022

237 - uit het radionieuws van 11-5-1962: de drie machten

Om half elf s-avonds uitzonderlijk nieuws op de radio. “De koninklijke nederlandse vereniging ‘Onze Vloot’ en haar zustervereniging ‘Ons Leger’ hebben zich bereid verklaard zitting te nemen in het Comité Thuisfront Militairen Nederlands Nieuw Guinea. Het initiatief tot deze actie is gisteren genomen door de koninklijke vereniging ‘Onze Luchtmacht’.”
Leuke clubjes, het is nog een mirakel dat ze niet verzuild waren. Dan hadden we er 9 gehad, van elk drie varianten. De katholieke, de christelijke en de algemene vereniging ‘Onze Vloot’, ‘Ons Leger’ en ‘Onze Luchtmacht”.
Nu schiet het verhaal door mijn hoofd over de studenten geschiedenis aan wie werd gevraagd over de trias politica, welke zijn de drie machten die we onderscheiden. En dat daarop werd geantwoord: de landmacht, de luchtmacht en de marine.
Ik vind het leuk bedacht.

10 mei 2022

236 - uit het radionieuws van 10-5-1962: vreemdelingen

Om 18.00 uur meldt de Radionieuwsdienst ANP dat ZKH de Prins vandaag naar Londen is gevlogen in een straaljager die hij zelf bestuurde. “Na in de Britse hoofdstad de lunch te hebben gebruikt is de Prins van London-airport opgestegen voor de terugreis naar Nederland.” De man houdt kennelijk van de Engelse keuken.
In het Europees parlement is vandaag gesproken over de mogelijkheid één muntsoort in te voeren. De Nederlandse afgevaardigde mr. Van Campen is tegen en meent dat dit pas kan als de lidstaten een gezamenlijk monetair beleid volgen.
De voorzitter van de gezamenlijke Nederlandse VVV’s, de Verenigingen voor Vreemdelingenverkeer, stelt vast dat toerisme na de oorlog een belangrijk exportartikel is geworden. Boven het bulletin staat als onderwerp ‘vreemdelingen’. Vroeger waren vreemdelingen toeristen. Nu zijn vreemdelingen niet-westerse allochtonen. Westerse immigranten heten expats. Vreemdelingenbeleid heeft niets meer te maken met toerisme. Toeristen zijn buitenlanders die er niet vreemd uitzien en zich niet vreemd gedragen, maar gewoon drie uur in de rij gaan staan voor het Anne Frankhuis of ape-stoned van de fiets rollen. Onze internationale clientèle.

foto: toeristen in de rij bij het Anne Frank Huis 1987 (Rob Bogaerts, Anefo coll Nat. Archief)

9 mei 2022

235 - uit het radionieuws van 9-5-1962: sssst

De ‘zilveren elfstedentocht’ die Juul en Benno hielden langs 11 provinciehoofdsteden vanwege hun 25 jarig huwelijk loopt vandaag, 60 jaar geleden, wat rafelig af. In Amsterdam zijn op het Museumplein en op vele andere plaatsen in de stad alle narcissenperken leeggeplukt. Door een misverstand had het gerucht zich verspreid dat deze zouden worden gemaaid. Het ANP: “Een bewaker had toestemming gegeven een ruiker te plukken. Toen de politie kwam opdagen, waren de meeste perken al kaal.”
In de provincies had ‘de jeugd’ de afgelopen weken gedebatteerd over de vraag Wat denken jullie van de toekomst?
ZKH de Prins concludeerde op de slotzitting “dat de vraag niet volledig kon worden beantwoord. Hij had belangstelling geconstateerd voor nieuwe dingen, binnenlandse politiek, Europa en de medemens. Hij beval aan door te gaan met deze discussiegroepen.”
Binnensmonds hoor ik hem mompelen, schluss damit, das machen wir nie wieder.
In Den Haag, in het Kurhaus, wilde majesteit nog een slotwoord spreken maar zij kwam er niet meer tussen. “Toen het koninklijk gezin op het bordes stond, ontstond een enorm gedrang dat geen einde nam. De jeugd bleef zingen en joelen en was niet tot bedaren te brengen.”
Arme Juul. 18 jaar later wilde ze op de Dam ook het volk tot bedaren brengen, net nadat ze haar kroon aan Bea had overgedragen. Toen probeerde ze het met, heel moederlijk, ‘zojuiSSST….’ En toen nog een paar keer ‘zojuiSSSSSST’. Maar dat hielp weinig.

Abdicatie Juliana 1980   (foto:  Rob Croes/Anefo coll Nat. Archief)

8 mei 2022

234 - uit het radionieuws van 8-5-1962: stadsreiniging

De Radionieuwsdienst ANP meldt 60 jaar geleden: “In het Amsterdamse Havengebouw is een studiedag gehouden die was gewijd aan de verontreiniging van de steden. Wethouder Van Wijck noemde vooral het personeeltekort als één van de oorzaken van de stadsverontreiniging. Als de burgerij niet vrijwillig meewerkt, zal in de toekomst misschien een veegplicht worden ingesteld, waarbij de Amsterdammers bij toerbeurt in de stadsreiniging worden betrokken. Met wedstrijden in reinheid is in de hoofdstad de actie Opgeruimd staat netjes begonnen.”
Zelf begeef ik mij regelmatig de straat op met een bezem. Vegen is dankbaar werk dat snel tot zichtbaar resultaat leidt. s-Winters na sneeuwval blijk ik daarin redelijk uniek, de straat overziend. Zo ook in een koude winter enkele jaren geleden. Ik had mijn stoep geheel sneeuwvrij, maar wat later ging het ijzelen. Overal vonden de mensen nog wat grip en houvast in de opgevroren pratsj, behalve bij ons voor. Daar ging men met grote regelmaat onderuit op de spekgladde donkere klinkers. Krachtig gevloek klonk op tegen de gevel.

Foto:  Sneeuwruimen 3 jan.1963  (Anefo coll. Nat. Archief)

7 mei 2022

233 - uit het radionieuws van 7-5-1962: kabel

Om 18.00 uur bericht het radionieuws over een bizar voorval in Noorwegen waar, door een defect in een transformator,  elektriciteit van het hoogspanningsnet rechtstreeks bij de verbruikers terecht kwam. “In alle huizen van het dorp is de elektrische apparatuur vernield. Uit de stopcontacten sloegen vlammen van een meter lengte.”
Je moet er niet te lang bij stilstaan wat er door buizen en kabels allemaal je huis kan binnenlopen.
Later vandaag het bericht dat het aantal TV-zenders, buiten de VS, de afgelopen tien jaar is toegenomen van 28 tot 2000. In dezelfde tijd steeg het aantal TV-ontvangers van 1 tot 54 miljoen. Dat gaat dus hard, met die TV in 1962. Maar toch, 2000 zenders voor 54 miljoen toestellen, dat betekent dat één zender gemiddeld 26.000 toestellen bediend. Dat vind ik dan weer heel weinig. Soms is zenden blijkbaar een kleinschalige operatie.
In het dorp waar mijn partner enige tijd woonde had een slimmerik in de vroege jaren 80, de begintijd van de video, zijn eigen kabelnet aangelegd. Een kwestie van kabels ophangen, van huis naar huis, en stekkerdoosjes plaatsen. Om  half-tien s-avonds ging er een ‘natuurfilm’ in de recorder. In tientallen huizen gingen dan op de slaapkamers de lampjes aan. Oe-hè.

foto: TV-Radionette  (wikicommons)