15 juni 2022

272 - uit het radionieuws van 15-6-1962: Hollands Nieuws

Zeer Hollands jaren 60 nieuws, vandaag op de radio. Om 8 uur al krijgen we te horen dat de spoorlijn Steenwijk-Makkinga-Gorredijk zal worden opgeheven. Zo, hup, bij het ontbijt.
Om 13.00 uur horen hoe mr. Roosjen, voorzitter van de NCRV, naar aanleiding van het idee om een derde Hilversumse radiozender te starten, een bondige samenvatting van het Nederlandse omroepbestel heeft gegeven. Het ANP: “Het 3e radioprogramma kan volgens mr. Roosjen gerust aan omroepverenigingen worden toevertrouwd. Omroeporganisaties zijn geen monopoliejagers, andere gegadigden moeten zendtijd kunnen ontvangen, maar wel op voorwaarden die in de wet zijn vastgelegd.” Zo was het toen en zo zal het dus altijd blijven.
Opwindender nieuws kwam uit Haarlem waar een jongen van 18 uit Heemstede is aangehouden omdat hij een bank in Luxemburg voor 20.000 gulden zou hebben opgelicht. “De jongeman zou de bank telefonisch hebben bewogen 5 duizend dollar van de rekening van een Amerikaan over te maken naar Amsterdam. De Haarlemse recherche greep in op het moment dat de jongen wilde wegrijden in een nieuwe sportwagen die hij zich had aangeschaft.” Leuk geprobeerd, maar mislukt. Dat overbodige woordje ‘zich’ moet duidelijk maken dat deze jongeman te hebberig was. En één dollar deed dus blijkbaar vier gulden, toen in 62.

14 juni 2022

271 - uit het radionieuws van 14-6-1962: proefje mislukt

Een geruststellend bericht om half elf vandaag op de radio. Het ANP: “De voorgenomen Amerikaanse kernproef op grote hoogte zal maandag worden genomen. Na zonsopgang zal de bom op enkele honderden kilometers boven het Johnston-eiland in de Stille Oceaan tot ontploffing worden gebracht. Zij (bom is vrouwelijk, PvW) zal een kracht hebben van meer dan één megaton. Een eerst kernproef op grote hoogte is vorige week mislukt. De raket die de bom voortstuwde raakte uit haar koers en moest worden vernietigd. Daarbij is de bom NIET ontploft.”
Hoe het verder met haar is afgelopen, meldt het radionieuws ons niet. Misschien cirkelt ons bomke nog rond de aarde, wachtend op nadere instructies of een ontmoeting, met bijvoorbeeld iets. Een heleboel mensen geloven immers in iets.   Dus..., je weet het niet.

13 juni 2022

270 - uit het radionieuws van 13-6-1962: ingemetseld

Nieuws uit de eigen regio, vandaag 60 jaar geleden op het radionieuws. De gemeenteraad van Amsterdam heeft met 24 stemmen voor en 10 tegen besloten over te gaan tot fluoridering van het drinkwater.
En om 8 uur: “In Diemen bij Amsterdam is de eerste zelfbedieningsgroothandel officieel geopend. Het gebouw heeft een oppervlakte van 14.000 vierkante meter. De voorzitter van de Kamer van Koophandel, meester Delprat, opende het bedrijf door het inmetselen van een geluidsband. Op deze band is vastgelegd hoe enkele deskundigen denken over de ontwikkeling van het distributieproces in de komende tien jaar.”
Tsjezus, wat spannend. Ik zou zeggen onmiddellijk uitbreken die band en, als ware het de zwarte doos uit een verongelukt vliegtuig, direct doorsturen naar TNO voor nadere ontcijfering. Stel je voor, ‘enkele deskundigen over het distributieproces’. In de komende tien jaar!

Foto:  de Maxis in Diemen in 1974 (Rob Mieremet, Anefo, coll NA)

12 juni 2022

269 - uit het radionieuws van 12-6-1962: parkeerdruk

De ANP-radionieuwsdienst om 22.30 uur: “De chef van de Amsterdamse verkeerspolitie, commissaris Kessler, meent dat gebrek aan verkeersfatsoen en de egocentrische instelling van veel automobilisten er de oorzaak van zijn, dat de verkeersproblemen in het nauwe centrum van de hoofdstad onnodig ingewikkeld zijn. Veel automobilisten trekken zich volgens de heer Kessler niets aan van parkeer- en stopverboden. Vorig jaar werden in Amsterdam 75.000 processen verbaal opgemaakt. De grote opstoppingen langs de Amsterdamse grachten worden voornamelijk veroorzaakt door het dubbel parkeren.”
Problemen hebben de neiging uit te dijen, te verergeren, liefst logaritmisch. Maar er zijn een paar kwesties die je in een (half) mensenleven ziet verbeteren of zelfs opgelost worden. Eén daarvan is het water in de Rijn en de Maas, waar je midden jaren zestig geacht werd niet in te gaan zwemmen zonder doodsverachting. Zo giftig en smerig het toen was, zo schoon is het nu. Zalm en steur maken weer een kans. En zo lijkt het ook met het verkeer in de Amsterdamse binnenstad. Goed, er rijdt wel eens een knol met een biervat op wielen voor je die de zaak ophoudt, maar vergeleken met wat je ziet op filmpjes uit de jaren zestig zijn de straten en grachten nu oases van rust. Op de Torensluis bijvoorbeeld (waar het beeld van Multatuli staat) stonden vroeger 80 auto’s geparkeerd, in vier rijen dik. Vandaag de dag: nul.

Foto:  Leidseplein  (collectie Stadsarchief Amsterdam)

11 juni 2022

268 - uit het radionieuws van 11-6-1962: kamperen

Deze maandag wordt in het Radionieuws al teruggeblikt op het afgelopen Pinksterweekend. 570.000 vreemdelingen bezochten ons land, voornamelijk Duitsers, Fransen en Engelsen. “Al zaterdag was duidelijk dat er erg veel gekampeerd zou worden. Volgens een voorzichtige raming zijn er 115.000 landgenoten en buitenlanders die gedurende het Pinksterweekeinde ergens hun tent hebben opgeslagen.” Fijn voor ze, denk je dan, best veel. 
Je moet er niet te veel bij nadenken, want dan zie je gelijk dat tandenpoetsen voor je, met zijn allen boven zo'n lange zinken bak. Of die WC-gangers met een rol onder de arm in en rond het hoofdgebouw. Maar dat dit kamperen serieuze business wordt blijkt tijdens het nieuws van 19.00 uur: “De Nederlandse Toeristen-kampeerclub bestaat 50 jaar. Ter gelegenheid daarvan is tijdens de Pinksterdagen een jubileumkamp gehouden in het Amsterdamse bos met 1200 deelnemers van wie 500 buitenlanders. Tijdens het kamp is in Hoofddorp een klein congres gehouden over het onderwerp Differentiatie in het kamperen gedurende 50 jaren.”  Je moet er maar op komen.

foto:  kamperen 1950  (Jac de Nijs, Anefo, coll NA)

10 juni 2022

267 - uit het radionieuws van 10-6-1962: kwalijk

In Groesbeek, zo meldt het ANP om 13.00 uur, is “een vierlandencongres van tweelingen begonnen. Burgemeester Hustinx van Nijmegen zei dat een congres als dit makkelijk de lachlust opwekt van de buitenstaander, maar toch belangrijker is dan een gezelligheidsbijeenkomst van menig andere vereniging.” Die Hustinx, die komt er wel.
Wat mij opvalt is dat het Radio-journaal 60 jaar geleden soms onverwacht zo lekker smeuïg in detail kon treden. Neem de berichten over ZKH de Prins die gisteren terugkeerde uit de VS. Na wat vreugde over zijn gesprekken met Kennedy meldt het ANP: “Prins Bernhard uitte, na zijn aankomst op Schiphol, kritiek op wat hij noemde de sport, die de laatste tijd ook wel in de Nederlandse pers begint door te dringen, aanvallen te doen op leden van het Koninklijk Huis. Het geeft allemaal niet, zei de Prins, als dat gebeurt in kinderblaadjes. In dit verband noemde hij het studentenblad Propria Cures. De Prins vond het wel erg dat een weekblad schrijft (hij noemde Elsevier) dat hij, na 25 jaar het standpunt van de Nederlandse regering te hebben verdedigd, nu anders zou handelen. De Prins zei het enorm kwalijk te vinden dat daarbij leugens worden neergeschreven.”
Heerlijk, maar wat moet je ermee. Laat ik het maar eens zijn met ZKH: er mogen nooit meer leugens worden neergeschreven. Dat vinden wij kwalijk.

 

 

 

 

Foto:  ZKH   (Anefo / Harry Pot / coll Nat Archief) 

9 juni 2022

266 - uit het radionieuws van 9-6-1962: luilak

Vandaag, zaterdag 9 juni 1962, begint het Pinksterweekend. Er wordt, in het radionieuws, ruim teruggeblikt op de viering van luilak in Amsterdam. Het ANP: “De Amsterdamse Jeugdraad poogde de hoofdstedelijke jeugd van een al te baldadige luilakviering af te houden. Om half 5 vanmorgen reden vier bussen met Amsterdamse lieverdjes naar Zandvoort en tussen 4 en 8 vanmorgen waren er optochten, filmvoorstellingen en sportwedstrijden. De opzet van de Jeugdraad is ten dele geslaagd. Om één uur vannacht was er een melding van een tienjarig knaapje dat in een wit uniform luid trompetterend door nachtelijk Amsterdam marcheerde. Wat later in de ochtend werd de hinder groter. Er werden versperringen opgericht van fietsen en andere voertuigen, trams kregen oponthoud, spiegelruiten sneuvelden en kleine diefstallen waren aan de orde van de nacht. De politie heeft verscheidene straatschenders per auto buiten de stad gebracht en ze naar huis terug laten lopen.”
Mijn fiets bleef, toen we nog in de binnenstad woonden, bij luilak gewoon buiten staan, niets aan de hand. Gaan we nu meemaken dat in een tijd dat allerlei volksgebruiken nieuw leven krijgen ingeblazen of worden uitgevonden (tot wc-pot werpen toe) er toch één is die een zachte dood sterft?

Foto:  Luilak. Kinderen worden naar vroege bioscoopvoorstelling gebracht.  (Wim van Rossem, Anefo, coll Nat. Archief)

8 juni 2022

265 - uit het radionieuws van 8-7-1962: 'chicken'

In de jaren vijftig en zestig staan de Verenigde Staten symbool voor westerse welvaart en alle denkbare moderniteiten waar welvaart toe kan leiden. En dat in extremen. Amerika staat voor wolkenkrabbers, absurde casino’s in Las Vegas, onmogelijke grote bakken van auto’s, rare dansjes, emmers popcorn. ‘De mensen weten van gekkigheid niet wat ze moeten met hun geld.’ zou mijn moeder zeggen.
Mogelijk was het een door ons gezócht beeld, maar er werd ook weinig aan gedaan om dat absurde -als nodig- te corrigeren. Luister naar het bericht dat het ANP op vrijdag 8 juni 1962 hier te lande meegeeft aan de nijvere Nederlander: “In Amerika is met succes een proef genomen waarbij een aap werd gelanceerd uit een vliegtuig dat sneller vloog dan het geluid. De proef was bedoeld om een oplossing te vinden voor een groot veiligheidsprobleem van piloten van supersonische vliegtuigen.” Als dat de wereld is waarin je leeft, ja, dan ga je natuurlijk met de Cadillac van je vader chicken spelen. Wij reden op een Berini of een Sparta, en daar speelden we geen chicken mee. Veel te gevaarlijk. Wij keken later wel naar the Monkees, waarvan er één boven op een vliegtuig werd vastgezet en rondgevlogen. Gekkigheid.

7 juni 2022

264 - uit het radionieuws van 7-6-1962: schepen van plezier

Vandaag op het ANP-radionieuws van 13.00 uur: “De geregistreerde arbeidsreserve is in de maand mei verder gedaald. Het aantal werkeloze mannen (sic) liep met 5.000 terug tot ongeveer 21.000. Het aanbod van bouwvakarbeiders, vooral vaklieden, is vrijwel uitgeput.” Wat een wereld. Een paar jaar geleden hadden we 700.000 werklozen, ongeveer 825.000 arbeidsongeschikten en een kleine miljoen ZZP-ers waarvan 30% geen klussen had. Dus meer dan 1,5 miljoen duimendraaiers, thuiszitters of hoe je de niet vrijwillig inactieven ook wilt noemen. En nu is Corona achter ons en loopt er van alles vast door gebrek aan personeel. Rara hoe zit dat ? Maar allez, 60 jaar geleden was een andere tijd. Er was ongekende groei, de eerste golf babyboomers werd 16 of 17 en kon gelijk aan de slag.
Anderzijds waren er beslist ook zorgen. We waren nog steeds een beetje in oorlog, met alle franje er omheen. Het ANP: “Over drie weken gaat een groepje Nederlandse artiesten de ontspanningsmogelijkheden voor de troepen in Nieuw Guinea vergroten, dankzij een bijzonder budget van 300.000 gulden. Er zijn al uitgebreide collecties lectuur, films en grammofoonplaten. Bovendien heeft de marine op veel plaatsen in Nieuw Guinea sport- en plezierschepen, die nu ook beschikbaar zijn voor manschappen van land- en luchtmacht.”    Plezierschepen?    Met sjoelbak en dart aan boord?

Foto:  Dutch Navy vessel in the 1960-s (creative commons)

6 juni 2022

263 - uit het radionieuws van 6-6-1962: verouderen

Het nieuws om 13.00 uur: “In de uitgestrekte polder Oostelijke Flevoland is op een kale zandvlakte een begin gemaakt met de bouw van de eerste woningen voor het nieuwe dorp Swifterband.” Dat is de polder waar Lelystad in ligt. Ik ben daar wel geweest in die polders, toen de boompjes nog maar twee meter waren, en alles ongelooflijk nieuw, strak en eenvormig. Des te groter de verwarring als je er nu doorrijdt en volwassen bomen ziet en zelfs hele bossen. Een heel landschap zo concreet ouder zien worden is misschien wel nergens anders mogelijk dan hier bij ons in de IJsselmeerpolders.

Om half elf een verwant bericht, maar dan anders. Het ANP: “Van de restauratie van het Koninklijk Paleis op de Dam is nu het eerste deel voltooid. De eerste fase duurde bijna twee jaar en kostte ongeveer 3 miljoen gulden. Professor Wegener Sleeswijk, die de leiding heeft van de werkzaamheden, is van oordeel dat het paleis weer honderd jaar mee kan, als de hele restauratie achter de rug is.”
Hij zat er een jaar of 50 naast, want hoelang is het geleden dat het ding weer in de steigers ging en Bea er een lift in wilde hebben, een jaar of 15?    (Ja, klopt:  in 2006 werd tijdens intensieve restauratiewerkzaamheden sloopvergunning verleend voor het weghalen van de zgn. Keizerlijke Trap tbv een lift)

foto:  ontginning Zuiderzeepolders  (Klaas van Buiten, Anefo, coll Nationaal Archief) 

5 juni 2022

262 - uit het radionieuws van 5-6-1962: allez hop

Uiteenlopend nieuws vandaag, 60 jaar geleden. Prinses Paola baart in België een dochter met de naam Astrid. Het jeugdelftal van Tel Aviv heeft vanavond gelijk gespeeld tegen het jeugdelftal van Volendam. Prinses Beatrix “onthult in Dokkum een monument ter nagedachtenis van Bonifatius die in de achtste eeuw het Christendom predikte onder de heidense Friezen.” Allez zeg, of we dat ooit zouden vergeten.

En dan om 8 uur een uitzonderlijk bericht over president de Gaulle, die 180 graden draait in zijn visie op het Verenigd Koninkrijk. Dat lees of hoor je niet vaak dat politici openlijk belijden dat ze hun eerdere standpunten herzien en een geheel nieuwe koers uitzetten. Het ANP: “De ontmoeting die president de Gaulle en premier Macmillan hebben gehad, schijnt de Franse president een heel nieuwe kijk te hebben gegeven op de houding van Engeland ten aanzien van Europa. Volgens kringen in zijn omgeving heeft president de Gaulle uiting gegeven aan opgetogen verbazing. De uiteenzetting van Macmillan noemde de Gaulle een onthulling. De Franse vrees dat Engeland de Europese eenheid wil ondergraven schijnt grotendeels te zijn weggenomen.”
Ik zie een huppelende de Gaulle voor me, die in de gangen van Élysée zijn pet naar het plafond gooit. Allez hop.

Foto: trouwfeestje Konrad Adenauer in 1967. Centraal staan met de handen ineen vlnr de presidenten Charles de Gaulle (Fr), Heinrich Lübke (BRD) en Lyndon Baines Johnson (USA). Linksboven Johnson premier MacMillan van het VK die De Gaulle blijkbaar het licht heeft doen zien. Nota bene geheel links, klein van stuk, onze eigen zeebootkapitein en minister president:  Piet de Jong   (foto: Detlef Graefenholt, creative commons)

4 juni 2022

261 - uit het radionieuws van 4-6-1962: drank

Een drama in Duitsland, vandaag op het radionieuws. We horen dat gisteravond een auto achterop een Nederlandse militaire colonne marcherende soldaten is ingereden. Drie doden en twintig gewonden is de balans van wat de geschiedenis ingaat als ‘Steimbke’. De automobilist kwam van een schuttersfeest af; de suggestie dat alcohol in het spel was werd snel gemaakt.

In dat licht is het nieuws van 6 uur s-avonds, voor ons althans, opvallend. Het ANP: “de minister van Economische Zaken heeft een prijzenbeschikking afgekondigd voor de horecabedrijven. Voor bier en jenever mogen geen hogere prijzen worden gevraagd dan in december van het vorig jaar.”   Wat blijkt, de horeca heeft massaal drank duurder gemaakt, en wel zoveel dat het zelfs de minister te gortig wordt. Kennelijk huldigt de regering het standpunt dat ieder voor een betaalbare prijs zijn pilsje of zijn neut moet kunnen kopen. 
Dat had ik niet paraat, dat de regering maximumprijzen kan vaststellen. Zo’n maatregel had na de introductie van de euro wel handig kunnen zijn. Bijvoorbeeld bij restaurants waar ze op de menukaart de F vervingen door een €, en alles dus 2,2 maal zo duur werd. Zo voelde het althans, herinner ik me. 

foto: Kris van de Sande / creative commons

3 juni 2022

260 - uit het radionieuws van 3-6-1962: correctie

Een groot vliegtuigongeluk op Orly, meldt het ANP-nieuws in extra uitzendingen. En een bizar ongeluk, als blijkt dat een toestel direct na de start kantelt en neerstort. De volle tanks vatten vlam en branden zo hard dat de brandweer op afstand moet blijven en niets kan doen. Van de 133 inzittenden sterven er 131 mensen. Twee stewardessen zijn uit het vliegtuig geslingerd en blijven ongedeerd. Je zou er gelovig van worden.

“In het Rijksmuseum is een tentoonstelling geopend ter gelegenheid van het feit dat Nederland en Turkije 350 jaar diplomatieke betrekkingen onderhouden.” Het ANP: “De expositie is een initiatief van de minister van OKW, meester Cals. Bij de grote collectie documenten, schilderijen en andere historische voorwerpen zijn onder meer talloze omkoopbriefjes die indertijd zijn uitgeschreven wegens het omkopen van belangrijke autoriteiten.”
Wat moeten we hiervan denken? Wie kocht wie om, en wat schiet de luisteraar op met dit nieuws? Dat moet de nieuwslezer hebben bedacht, toen hij de tekst vlak voor de uitzending nog een keer doorlas. Hij heeft de hele zin doorgestreept. Blijft staan dat er documenten, schilderijen en historische voorwerpen zijn te zien.
Zo, weer een relletje voorkomen.

2 juni 2022

259 - uit het radionieuws van 2-6-1962: ZKH

De nieuwslezer brengt slecht nieuws, vandaag 60 jaar geleden. “Bij gevechten tegen Indonesische infiltranten op Nieuw Guinea zijn gisteren twee Nederlandse militairen gesneuveld. Hun familieleden zijn op de hoogte gebracht.”
Er moet nu wel wat gebeuren op het politieke front want ter plaatse begint het uit de hand te lopen. Om 8 uur gloort er hoop. Het ANP: “ZKH de Prins zal maandag op het Witte Huis in Washington een bezoek brengen aan president Kennedy. Men verwacht dat hij ook een ontmoeting zal hebben met de Amerikaanse minister van buitenlandse zaken, de heer Rusk.”
Hij was, zo hoorden we op 25 mei, met de commandant van de US-Airforce in Groenland en Alaska op een inspectietocht, dus toch al min of meer in de buurt. Ongelooflijk dat dat toen zo ging. Stel dat onze Willy, ook zo’n vlieger, of wereldburger Maxima, gelet op de recente ontwikkelingen, op eigen initiatief eens gaat buurten bij Biden of Von der Leyen en daar dan wordt ontvangen. Het land zou te klein zijn.
Om half elf horen we dat “de Nederlandse vereniging tot bescherming van dieren de regering zal vragen het doen optreden van wilde dieren in circussen te verbieden.” Bij het laatste circus dat ik bezocht, een jaar of wat geleden in België op het platteland, was dat nog niet gelukt. Een kleine ronde tent, het leuke meisje van de kassa had ineens een badpak aan en kon goed touwklimmen, er waren drie paarden en toen was er ineens een enorm nijlpaard. Het vrat tevreden wat van het gras in de ronde piste, liet een paar boeren, liep drie rondjes en verdween weer. Onbetaalbaar.

Foto:  ZKH met olifantje (Bert Verhoeff, Anefo coll Nat. Archief) 

1 juni 2022

258 - uit het radionieuws van 1-6-1962: wereldvrijgezellendag

De dag begon om 7 en 8 uur s-ochtends erg rauw met de mededeling dat Nazi-misdadiger Adolf Eichman is terecht gesteld. “Het vonnis is gisteravond omstreeks 11 uur Nederlandse tijd voltrokken door middel van de strop.”
Dichter bij huis en milder van toon in dezelfde ochtendbulletins is het bericht dat gisteren in Haarlem ‘wereldvrijgezellendag’ is gehouden, georganiseerd door de Nederlandse vrijgezellenbond. De heer Borstlap van het CNV meende dat “ongehuwden dikwijls wonen onder slechte omstandigheden en veelal een hoge huur moeten betalen. Hij bepleitte dat voor de belastingen vrijgezellen zullen worden beschouwd als gehuwden zonder kinderen. De heer Borstlap gaf de vrijgezellen in overweging GEEN politiek partij te stichten, maar hun invloed uit te oefenen via de bestaande politieke groeperingen.”
Hier laat Borstlap zich wel kennen. Hij ziet kennelijk het schrikbeeld dat, God verhoede, alle ongetrouwde bibliothecaressen, kwekelingen, homo’s, lesbo’s, acolieten, en alles wat niet trouwt en zich niet voortplant, zich gaan verenigen in een politieke partij. Interessante gedachte trouwens, zo’n partij. Goed voor een zeteltje of vijf, en beslist voortdurend Shakespeareaans drama in het partijbestuur. Helemaal anno nu.

foto: acoliet 1955  (Naseman, creative commons)

31 mei 2022

257 - uit het radionieuws van 31-5-1962: sing, sing, sing

Het is hier nu aan de frisse kant, maar het kan altijd erger. 60 jaar geleden was het op 31 mei hondenweer met veel, heel veel regen, harde wind, extreem hoog water voor de kust en in Noord Duitsland zelfs dijkbewaking en evacuaties.
De uitslagen van de eergisteren gehouden gemeenteraadsverkiezingen zijn nu allemaal binnen. PvdA heeft overal gewonnen, ten koste van de KVP en vooral de VVD die enorm op zijn kop heeft gehad. Wat een nietszeggende feiten zijn dat nu. Toen leidde het ongetwijfeld tot een hoop drukte.
Leukere berichten komen uit Moskou. Het ANP om 09.30 uur: “Het orkest van de Amerikaanse klarinettist Benny Goodman heeft in Moskou een concert gegeven dat werd bijgewoond door premier Chroesjtsjov. Na afloop zei de Russische premier dat hij het erg waardeerde, maar dat hij het niet allemaal had begrepen. De Amerikaanse ambassadeur Thompson lichtte Chroesjtsjov de inhoud van enkele nummer toe.”   Knap van die Thompson. Wat kun je zeggen over bijvoorbeeld de Goodman-favoriet ‘Sing, sing, sing’?   Listen Nikki ! Deze swingt de pan uit? 

 

 

 

Foto:  Benny Goodman (Gottlieb Collection public domain) 

30 mei 2022

256 - uit het radionieuws van 30-5-1962: in zijn vier

Het avondnieuws brengt ons het bericht dat in Londen een manuscript van Mussolini is geveild voor 21.000 gulden. Het zou zijn geschreven toen hij rond de eeuwwisseling in de gevangenis zat. Dat is vreemd, hij is van 1883; dan zou het een document van rond zijn 17e, 18e jaar zijn. Even zoeken en dan blijkt dat het manuscript uit 1912 dateert, dus geschreven op zijn 29ste. ‘Mijn leven tot nu toe’ heette het.
Luchtiger nieuws om half elf: “de ministers van verkeer van 17 Europese landen hebben een aanbeveling opgesteld voor het invoeren van een minimumsnelheid op de grote wegen van 40 kilometer.”  Het doet me direct aan mijn lieve moeder denken die in de jaren 60 niet zo veel, en dus ook niet zo makkelijk auto reed. Een keer kwam ze thuis en vertelde trots dat ze in de vierde versnelling had gereden. Chapeau!

foto:  een Peugeot 203. Zo een heb ik tig keer gewassen met emmers water uit de Maas (creative commons, Joachim Kohler)

29 mei 2022

255 - uit het radionieuws van 29-5-1962: spreiding

De dag opent in het nieuwsbulletin van 8 uur met ruimtelijke ordening. “Op het gebied van de ruimtelijke ordening streeft de regering naar een algemeen spreidingsbeleid over heel Nederland.”
Bevolkingsspreiding streeft men na, ik neem aan door extra werkgelegenheid in de provincie te brengen en de woningbouw daar ook krachtig te steunen. Dus het is toen begonnen, die spreiding die het nooit echt heeft gered. Zoals de PTT naar Groningen brengen en het ABP naar Heerlen. Daar word je aangenaam aan herinnerd als je met het ABP belt en er met zeer zachte G wordt opgenomen: 'Goedemiddag, u spreekt met het ABP, waarmee kan u van dienst zijn.' Eén tiende seconde denk je dat iemand je in de maling neemt, maar dan herinner je je dat je met Heerlen praat. En dat is het diepe, diepe zuiden.

kaart:  Limburg (JW van Aalst, creative commons)

28 mei 2022

254 - uit het radionieuws van 28-5-1962: data

Opvallend veel aandacht vandaag in het radionieuws voor de publicatie van het ‘Statistisch Jaarboek van de VN’. Tegenwoordig zijn alle denkbare soorten cijfermateriaal overal beschikbaar. Maar blijkbaar was in 1962 de uitgave van 678 pagina’s statistieken nieuwswaardig en werd er gretig uit geciteerd. Het ANP: “Midden 1960 woonden er bijna 3 miljard mensen op de wereld. Dat was 19 procent meer dan 10 jaar daarvoor. Ruim de helft van de wereldbevolking woont in Azië, maar Europa is het dichtst bevolkte werelddeel. De meeste auto’s zijn er in de Verenigde Staten: één wagen op elke drie Amerikanen. De meeste kranten werden gelezen in Engeland. In de Sovjet Unie werden de meeste boeken over literatuur en wetenschap uitgegeven.” Dat laatste gegeven is opvallend. Praktisch alle nieuws over Rusland verhaalt over het barbaarse communisme aldaar. Maar veel publiceren over literatuur en wetenschap is niet anders te interpreteren dan als een hoge graad van beschaving.
Als kleine jongen was ik destijds alleen geïnteresseerd in statistieken waar Nederland als kampioen uitkwam. Ik ging gloeien van trots bij het besef dat we het dichtst bevolkt waren, allemaal zowat onder zeeniveau leefden, de langste dijk en de grootste haven hadden en meer melk dronken dan wie ook ter wereld. En dan mijn eigen correcties op die statistieken: want de televisietoren van IJsselstein (ook wel foutief de ‘zender Lopik’ genoemd) is lekker toch hoger dan de Eiffeltoren. Dèh.

foto TV-mast IJsselstein (Eric Koch, Anefo, coll. NA)

27 mei 2022

253 - uit het radionieuws van 27-5-1962: buitenaards leven

Sportuitslagen en nog eens sportuitslagen. Dat is wat het radionieuws brengt op zondag. En af en toe tussendoor een bericht dat ons doet beseffen dat het radionieuws van 60 jaar geleden betreft. Zoals om 8 uur de melding dat Generaal Franco is uitgevaren tegen de priesters in het noorden van het land, die niet al te afwijzend stonden tegenover de stakingen daar. “De kerk en de staat hebben een gezamenlijke verantwoordelijkheid, zei Franco. Die geestelijken schijnen zich dat niet bewust te zijn.” De primaat van Spanje heeft inmiddels een bezoek gebracht aan de generaal, en nu lopen alle priesters weer in het gelid.

Ook nieuws uit de ruimte. Na een eerdere vlucht had John Glenn de fantasie van velen op hol gebracht door te berichten over tientallen glinsterende voorwerpen, die hem geruime tijd op zijn ruimtevlucht hadden begeleid. Wie of wat ze waren, waar ze vandaan kwamen, wat ze van hem wilden? Allemaal raadsels. De gisteren gelande Scott Carpenter zag ze ook en heeft vervolgens eens flink op de wand van het ruimteschip gebonsd. Zou ik ook doen, en dan roepen: he, jongens wat moet dat daar? Na zijn gebons werden het er ineens veel meer, waarna hij concludeerde dat het ijsdeeltjes waren die bij het opkomen van de zon los smolten van de capsule.
Godverdomme. Zit je er zo dichtbij, is het weer niets.

foto IJspegel  (Sergi Melki, creative commons)